26-04-13

Vrijdag 26 april

26 april   Vandaag onze laatste werkdag en ja wat dacht je , een beetje uitbollen, neen hoor la ritme Afriquaine change aujourd'hui en ritme Européaine!! Vandaag 7 operaties op het programma.dwz van ' s morgens 7u tot 's avonds 20u opereren! We zullen wel met een voldaan gevoel vertrekken morgen. Jammer voor de dokters, want vanavond hadden we een kleine receptie georganiseerd na het werk rond 16 u voor alle personeelsleden van  het HME. Dit om een hart onder de riem te steken want de personeelsleden  hebben het hier niet zo makkelijk hoor. Naast ons medisch werk , hebben we ook nog een psycho-sociale functie hier. Rudy Vranckx in Togo! We hadden voor iedereen , op de receptie ,een biertje of een sucré, koekjes  en taartjes van bij de bakker en oliebollen van bij een plaatselijk madammeke. Erik bracht als kers op de taart nog zijn overgebleven zakken chips, waar de Togolezen wild van werden. Zelfs de directeur eigende zich de schotel chips toe op zijn schoot. Dit alles hebben we hier verwezenlijkt voor 1€ per persoon. De zorgzaamheid voor elkaar was opvallend, afwezigen of zij die nog aan het werk waren werden niet vergeten. Er werd prompt iets voor opzij gezet. Nadien was het afscheid nemen aan de beurt en dat is natuurlijk nooit prettig. Doordat we hier al voor de derde maal komen, is de band toch wel echt versterkt, als het over naar huis gaan gaat, dan worden ze allen wat emotioneel en moeten we steeds snel terug komen of gewoon BLIJVEN. Voor de thuisblijvers nog even melden dat al jullie cadeautjes hier met open armen werden ontvangen, gisteren nog juweeltjes en lingerie uitgedeeld en dat was hilarisch. Ze zijn super content met alles wat ze krijgen. Morgen resten ons nog wat zeepjes voor de mama's en balonnen voor de kinderen  Zaterdag gaan we wellicht met lege valiezen richting Lomé en zondagavond is onze vlucht naar Brussel. Wat zal dat eerste boke met kaas smaken, alé zo een goed bruin boke met hollandse kaas , bedoel ik. Lin, Hild , Els en Erik

25-04-13

Donderdag 25 april

Het belooft een mooie dag te worden. Een prachtig blauwe hemel lokt ons samen met het gekraai van de hanen uit het bed. Het is nochtans volop het begin van het regen seizoen en de muggen komen in grote getallen onze badkamer verkennen. Een handdoek hangt opzij om ze tegen de muur te meppen, maar het enige dat helpt is een stinkende spuitbus. Als we hier vertrekken is het ipv een vleugje Chanel, een flinke spray deet. Ons ochtend lesje gaat over monitoring, een toestel onmisbaar op een materniteit staat hier onder een laken weggestopt, maat Lin en Hilde hebben het een centrale plaats gegeven. Femke, de dochter van Hilde wordt 30 vandaag en iedereen heeft voor haar gezongen. Als moeder denk je bij de verjaardag van je kinderen toch even terug aan dat speciaal moment wanneer dat warm nat lichaampje op je buik gelegd wordt. Hierna gaan we enkele patiënten zien terwijl ze op het OK onze patiënte klaarleggen, maar 'even ' is een goed gevulde wachtzaal gevuld met de meest gigantische uterussen vol myomen, een prolaps Gr. 4 met een ontzettend geërodeerde Cervix en een dermoid cyste. Plots lijkt het alsof onze collega gynaecoloog beseft dat morgen onze laatste dag hier in het ziekenhuis is. Na het werk trakteren we ons op een frisse duik in een zwembad op enkele km van het Centrum. Een lieve chauffeur brengt ons en we geven tante Clementine een lift. Morgen gaan we na het werk een kleine receptie organiseren voor het personeel van het ziekenhuis. Of we tijdig klaar zijn is nog wel de vraag, maar alvast hebben ze beloofd tijdig te starten. Zouden ze dan toch een klein beetje ons ritme over nemen? Wij begonnen het Afrikaans althans best gewoon te worden. Groetjes vanuit Togo, Els, Erik, Lin en Hilde

24-04-13

Woensdag 24 april

Wij doen hier onze dagelijkse portie bevallingen,  gisterenavond  was er een tweeling, een 4de en een 5de kindje en het was Ilt  haar beurt om er aan te beginnen, met dokter Elisabeth aan haar zijde. …. Eerste kindje een hoofdligging en een vlotte uitdrijving!!! De 2de spruit diende zich echter aan in stuit !siège!!! .Dankzij  Dr Elisabeth  haar jarenlange ervaring kwam de baby goed en wel ter wereld !!! Gelukkig stond   Erik en Lin klaar voor de”réanimation des nouveau –nés , een lesje dat we al in théorie gegeven hebben maar toch al meermaals hebben moeten toepassen !!! De nieuwe methode van dr Plaskie werkt echt!!!! S’middags hebben we het personeel ( incluis de artsen) verblijd met het laten kiezen van juweeltjes die bij ons al jaren in de kast liggen ,en die hier een overmatig succes zijn !!!!super blij en super dankbaar!!! Vandaag gaan we hetzelfde doen met een zak “lingerie” , hilariteit verzekerd !!! Vandaag een product van Belgische makelij tot in de missie gebracht : de “flock chop “, de ontwerpjes van nichtje Anneke zijn op marcellekes aangebracht …We hebben ze hier uitgedeeld . Vanmiddag ,vrije namiddag voor de school , volgt de foto-shoot!!  Onze artsen liggen hier al in de bovenste schuif , ze zeggen hier ,Elisabeth  : elle est “FORTE, vraiment FORTE” et Erik est” PROPRE à soi meme”: PROPRE dat is zeeeker, hij pakt elke dag een kast aan om te herschikken …. lin en ilt

23-04-13

Dinsdag 23 aoril

Gisteren een klein dipje wegens de vele no-show patiënten, maar vandaag vliegen we er weer met volle moed in. Deze morgen is het mijn beurt om de blanke professor uit te hangen: een les over anesthesie bij keizersnede. Na de theorie volgt de praktijk: een jonge dame wordt op Afrikaans ritme klaar gelegd op de operatietafel voor een keizersnede; Dr. Els en haar team toveren een flinke zoon te voorschijn. En er komt nog een tweede patiënt opdagen voor een operatie. Ze was de vorige week al verwacht, maar stuurde haar kat waarschijnlijk wegens geldgebrek. Ze heeft nog steeds geen euro of cfa bij, maar we beslissen haar toch te opereren want de ingreep is echt wel nodig. Het wordt bovendien nog een moeilijke operatie, door forse vergroeiingen in de buik, waarmee we de hele middag zoet zijn. Ondertussen brengen Lin en Hilde nog enkele flinke zwartjes ter wereld in het verloskwartier. Er biedt zich op de consultatie nog een man aan met een groot gezwel in de hals. Even overleggen met het thuisfront hoe we dit best aanpakken. Wanneer ons werk erop zit, is de avond al een hele tijd geleden ingevallen, maar toch is het nog erg warm. Nog wat eten, lezen, skypen, facetimen, mailen of internetten en dan bed in onder de klamboe, want het is hier vroeg dag 's morgens. Erik en zijn vrouwelijk team.

Maandag 22 april

Zondag was een dag vol verrassingen. S'morgens zag je geen kindjes om 5.30 u de paadjes reeds keren. Het was stil met een prachtig blauwe hemel, 'blue bird' zou mijn jeugd thuis zeggen. Iedereen maakte zich klaar om naar de mis te gaan, dus wij ook . Zonder het te weten belandden we in een huwelijksmis met gospel koor en een onwaarschijnlijk enthousiast publiek met veel blije gezichten. Dank dat we dit mochten bijwonen. Daarna een stevige klim naar de omgevende bergen om te genieten van een immens uitzicht. Na een goede nachtrust zijn we er weer klaar voor. Ons ochtendlesje gegeven door Lin en Hilde gaat over 'les soins du nouveau-ne' met reanimatie . Iedereen luistert aandachtig en er zijn veel vragen. De mensen leren graag bij en wij delen graag onze kennis. De ontgoocheling is echter groot voor Erik en mezelf wanneer blijkt dat er ook vandaag mensen niet komen opdagen. Het 'OK programma is beperkt . Het heeft te maken met gebrek aan verzekering alsook is er op dit ogenblik een team van artsen die gesponsord worden door toekomstige verkiezingskandidaten om ingrepen volledig gratis uit te voeren en dit naar aanleiding van de toekomstige parlementsverkiezingen in oktober 2013. Hierdoor stellen  mensen ingrepen uit en neemt de pathologie enkel toe. Gelukkig was er vanavond een internationale conferentie hier die we bijgewoond hebben om aldus de problemen in kaart te brengen. Hopelijk helpt het iets. Op dit ogenblik oproep voor 2-ling 35 weken hoofd en stuitje. Duty calls. Tot een volgende blog. Els Dr Eedem en zijn team.

21-04-13

Zondag 21april

WIST JE DAT een Togolees trouwfeest 3 uur duurt je als blanke dan op de eerste rij moet gaan zitten, ook al kom je een half uur te laat. je automatisch mee op de trouwfoto staat wij nadien werden uitgenodigd op de receptie met un sucré (cola of limonaadje) en plaatselijk eten het eigenlijk precies ne spaghettiavond was van de plaatselijke jeugdbeweging (zonder oneerbiedig te zijn want het was een chique trouwfeest) hild al heel de week worstelt met haar voile van het muskietennet en dat dat ook een zeker gevoel rond trouwen opwekte.(mss omdat ik nooit zo'n voilleke heb gehad)   Lin hier stuitbevallingen doet alsof ze dat gewoon is ze volgende keer meegaat om sectio's te doen ze ook al een sfinceterruptuur kan naaien ze in Mortsel er volgende week een volwaardige gynaecoloog bij hebben!!   wij hier Spaanse vin blanc kopen voor 2 euro  en dan blijkt die toch rouge te zijn, de wonderen zijn de wereld niet uit de kippen hier in de bomen slapen! de geiten hier tweekleurig zijn , van voor zwart en van achter wit (da 's pas integratie)   erik hier om half acht 's morgens gaat joggen (8km) en dat het dan ook al 29° is els,lin en erik er met twee plaatselijk gidsen op uit zijn getrokken om de plaatselijke montagnes te veroveren we thuis allemaal stapschoenen hebben en nu op sleffertjes de bergen ingaan de 15 jarige gids nadien nog 2 uur bergopwaarts moest, terug naar haar lemen hutteke waar ze tracht ooit een doktersdiploma te behalen, on se debrouille erik eigenlijk dan met 4 vrouwen op schok was, 2 zwarte en 2 blanke (niet gulzig zeker!) els hier elisabeth is wij gisteren de markt van Kara hebben verkend en els nu een paellepan of frituurpot of waskom of bloempot als souvenir heeft gekocht

20-04-13

Zaterdag 20 april

Zaterdag 20 april.  Na regen komt zonneschijn, na inspanning volgt ontspanning: ook voor ons is het een vrije dag. Om de uren te passeren heeft men een uitstap voor ons georganiseerd. Eerst bezoeken we een museum. Het lijkt meer op een verheerlijking van de vorige president Eyadema, die 40 jaar aan de macht is geweest tot aan zijn dood in 2007. Er hangen honderden foto's (van bedenkelijke kwaliteit) van hem aan de muren van dit gebouw. Er werden meerdere aanslagen op de president gepleegd. Pronkstukken van het museum zijn dan ook zijn gepantserde Mercedes met een kogelinslag en een vuile vod (achter glas!) waarmee zijn gezicht werd afgeveegd nadat hij een vliegtuigcrash tgv een aanslag had overleefd. Ook het bed (een soort Ikea-model) waarin hij overleed en de brancard waarop hij vervolgens werd weggevoerd zijn topstukken van het museum. Na dit boeiende bezoek maken we een safari in het Sarakawa park. Prachtige natuur, maar de fauna laat zich amper zien. Alleen enkele zebra's, een kudde gnoe 's, wat herten en een paar kleurrijke vogels laten zich fotograferen. Na het middageten en een siësta verkennen we 's namiddags het centrum van Kara waar we wat rondslenteren op de levendige markt. Na een pintje in een plaatselijk café stappen we terug naar het SOS-kinderdorp. Daar lopen nog we nog even langs het ziekenhuis om de patiënten te inspecteren. Ondertussen heeft José alweer een heerlijke Togolese maaltijd bereid om de dag in schoonheid af te sluiten. Tot morgen, Het gynecologische dreamteam. 

19-04-13

19 april

Ons ochtendlesje verloopt al wat vlotter, iedereen is aanwezig en de beamer staat klaar. Malaria is de meest voorkomende oorzaak van vroeggeboorte en een neonatale intensive care wordt vooral vervangen door het 'kangeroeen' bij de mama. Er is hier geen tertiair centrum om naar te verwijzen en men aanvaardt gedwee dat baby's jonger dan 30 weken sterven. Mensen hier ondergaan en aanvaarden het leven zoals het zich aanbiedt. Des te volgzamer deze patiënten zijn, het enige dat ze zeggen is ' oui docteur et merci', des te mondiger zijn ze bij ons. De gulden middenweg is waarschijnlijk het beste. Deze ochtend waren we voorbereid op 3 ingrepen waarvan er slechts 1 is komen opdagen. Typisch Afrikaans kan je denken, maar waarschijnlijk net niet genoeg centjes bij elkaar verzameld om te betalen. Dr Eedem is er zeker van dat ze volgende week hier wel zullen staan. Beeld je in dat je voor elk draadje, infuus , antibiotica of pijnstiller eerst moet betalen!!! Een luxe geneeskunde is het inderdaad bij ons. Vanmorgen een kanjer van een uterus myomatosus geopereerd, helemaal vergroeid bij iemand met een Hb van 7.35g%. Gelukkig vandaag zonder stroompanne en geen vliegen in de buurt en ik kan op de deskundigheid van Erik rekenen voor een perfecte narcose en postoperatieve pijnstilling. Onze vroedvrouwen hebben het hier ook naar hun zin. Zij delen hun ervaring rijkelijk met ' les sage femmes' van hier. Vooral op gebied van organisatie valt hier nog veel te leren. Zelfs het dossier beheer waar zo vaak op gesakkerd wordt, krijgt plots belang. Samen zijn ze nu naar het verlosblok voor een bevalling. Na deze bevalling zijn er nog 2 binnen: een 2de kindje met een sectio in de anamnese en een primi stuit. Gisteren ook een 2ling ,hoofd en dwars ligging , die normaal door de vroedvrouw gebeurt. Ik zal straks toch maar eens gaan kijken ?! Vanavond gaan we samen een hapje eten met dr Eedem , Dr. Patrick anesthesie en Michel, de verpleger assistent. Er heerst veel ontevredenheid bij het personeel. Zowel de artsen als de verpleging moet ontzettend veel uren werken en sinds 9 maanden zijn ze slechts voor de helft uitbetaald!!! Het zal goed zijn om hen eens in een rustige omgeving aan het woord te laten.... Tenzij ze ons natuurlijk nodig hebben voor dat stuitje en ' die sectio,in de anamnese', maar zo gaat het nu eenmaal bij verloskunde. Gelukkig is de voldoening er nog steeds om op het einde van de rit gelukkige mensen te zien. Afrika is nog steeds een apenland en draait vierkant, maar voor de mensen maken wij hopelijk net dat ' beetje' verschil, en zo zijn wij ook weer een stukje gelukkig. Het team de la Belgique, Hilde, Lin, Erik en Els Verstuurd vanaf mijn iPad

Vrijdag 19 april

Ons ochtendlesje verloopt al wat vlotter, iedereen is aanwezig en de beamer staat klaar. Malaria is de meest voorkomende oorzaak van vroeggeboorte en een neonatale intensive care wordt vooral vervangen door het 'kangeroeen' bij de mama. Er is hier geen tertiair centrum om naar te verwijzen en men aanvaardt gedwee dat baby's jonger dan 30 weken sterven. Mensen hier ondergaan en aanvaarden het leven zoals het zich aanbiedt. Des te volgzamer deze patiënten zijn, het enige dat ze zeggen is ' oui docteur et merci', des te mondiger zijn ze bij ons. De gulden middenweg is waarschijnlijk het beste. Deze ochtend waren we voorbereid op 3 ingrepen waarvan er slechts 1 is komen opdagen. Typisch Afrikaans kan je denken, maar waarschijnlijk net niet genoeg centjes bij elkaar verzameld om te betalen. Dr Eedem is er zeker van dat ze volgende week hier wel zullen staan. Beeld je in dat je voor elk draadje, infuus , antibiotica of pijnstiller eerst moet betalen!!! Een luxe geneeskunde is het inderdaad bij ons. Vanmorgen een kanjer van een uterus myomatosus geopereerd, helemaal vergroeid bij iemand met een Hb van 7.35g%. Gelukkig vandaag zonder stroompanne en geen vliegen in de buurt en ik kan op de deskundigheid van Erik rekenen voor een perfecte narcose en postoperatieve pijnstilling. Onze vroedvrouwen hebben het hier ook naar hun zin. Zij delen hun ervaring rijkelijk met ' les sage femmes' van hier. Vooral op gebied van organisatie valt hier nog veel te leren. Zelfs het dossier beheer waar zo vaak op gesakkerd wordt, krijgt plots belang. Samen zijn ze nu naar het verlosblok voor een bevalling. Na deze bevalling zijn er nog 2 binnen: een 2de kindje met een sectio in de anamnese en een primi stuit. Gisteren ook een 2ling ,hoofd en dwars ligging , die normaal door de vroedvrouw gebeurt. Ik zal straks toch maar eens gaan kijken ?! Vanavond gaan we samen een hapje eten met dr Eedem , Dr. Patrick anesthesie en Michel, de verpleger assistent. Er heerst veel ontevredenheid bij het personeel. Zowel de artsen als de verpleging moet ontzettend veel uren werken en sinds 9 maanden zijn ze slechts voor de helft uitbetaald!!! Het zal goed zijn om hen eens in een rustige omgeving aan het woord te laten.... Tenzij ze ons natuurlijk nodig hebben voor dat stuitje en ' die sectio,in de anamnese', maar zo gaat het nu eenmaal bij verloskunde. Gelukkig is de voldoening er nog steeds om op het einde van de rit gelukkige mensen te zien. Afrika is nog steeds een apenland en draait vierkant, maar voor de mensen maken wij hopelijk net dat ' beetje' verschil, en zo zijn wij ook weer een stukje gelukkig. Het team de la Belgique, Hilde, Lin, Erik en Els

17 en 18 april

17 april 2013:
 

Afspraak voor ons eerste lesje was om 7 u 15. Dokter Erik zou de spits afbijten en zat mooi op tijd klaar met stick  en pc . Maar het zou Togo niet zijn als de beamer  er  al stond.Zo werd ons programma al een beetje in de war gestuurd!!! De les was een succes , er werden veel vragen gesteld en vooraf ingeoefend applaus deed de lesgever veel deugd!!

Onze eerste    operatiedag  was naar Afrikaanse normen een succes!!!, naar Europese normen  eerder matig !!!  Zowel Docteur Edem  , docteur Michel , docteur Patrick als dokter  Elisabeth, en dokter Erik  hebben hun beste beentje voorgezet en 2 moeilijke ingrepen tot een goed einde gebracht.! Terwijl Lin de opvang  in de ontwaakzaal verzekerde , heeft  Ilt  in de gauwte een baby aangepakt ... Het aantal bevallingen is hier fel gestegen, verleden jaar zijn ze aan de 1000 bevallingen geraakt.!!! En dit alles wordt gefixed door 4 vroedvrouwen , dag en nacht ,waarvan er momenteel 1 op congé is !
Vanmiddag  komen de operatiepatienten van morgen ,op consultatie, en wordt de juiste planning opgesteld.
Hilde en Lin.
 
18 april:
Vandaag opnieuw vroeg uit de veren. Na een snelle hap aan de ontbijttafel, begeven we ons naar het leslokaal voor een voordracht over "hémoraghie postnatale" door Hilde gegeven. De interesse van het publiek is fenomenaal en na afloop worden talrijke vragen op haar afgevuurd. Na de voordracht trekken we naar het OK. vandaag staan een keizersnede, een hysterectomie en een ovariële cystectomie op het programma. Het operatieprogramma start met enige vertraging, omdat Dr. Els eerst nog bijstand moet bieden bij een bevalling van een tweeling. Nadat de tweeling gezond en wel op Togolese bodem is gezet, kunnen we starten met de keizersnede. Dit verloopt zeer vlot. Vlak na de geboorte krijgt de kleine pruts reeds oorbellen in de oortjes geprikt. Daarna volgen nog twee operaties; ook deze verlopen zonder problemen. Wel worden we enkele keren geplaagd door een vervelende stroompanne doch dit kan ons enthousiast team niet tegenhouden. Er wordt ijverig verder geopereerd door Dr. Els, Dr. Edem en Michel. Jammer dat het wisselen van de patiënten zo traag verloopt. Zo wordt er veel tijd verloren.
Algemene of rachi anesthesie, de plaatselijke "anesthesist", Patrick heeft beide technieken goed in de vingers. Hij verricht mooi werk.
Terwijl wij in de operatiezaal bezig zijn, zorgen de vroedvrouwen in verkoeverzaal voor de geopereerde patiënten en tussendoor assiteren nog bij een aantal bevallingen.
Erik.

16-04-13

Missie april 2013 - zondag 14 april

Terwijl in ons landje de lente eindelijk tot explosie komt met tropische temperaturen tot gevolg, kiezen Els, Hilde, Lin en ikzelf het hazenpad richting Togo op zoek naar dubbel zo hoge temperaturen. De medische missie start in Edegem waar de bestelwagen van Dirk klaar staat om ettelijke 23 kilo wegende valiezen vol medisch materiaal op te laden. Na een korte sight-seeing van Vilvoorde city tgv een gemiste afrit, raken we nog ruim op tijd in de nationale vlieghaven. Een splinternieuwe boeiing vol schoon personeel staat ons op te wachten. Aan boord worden we verwend met lekker eten en een weelde aan films om de tijd te passeren. Even stoppen maar niet uitstappen in Abidjan, zodat we rond 10 uur 's avonds voet op Togolese grond kunnen zetten. Het is er nog broeierig heet ondanks het late uur. Controle van papieren en bagage verloopt vlot, de SOS-chauffeur staat al te wachten. Hij brengt ons over hobbelige en zanderige wegen naar het SOS village in het centrum van de hoofdstad. Ondanks het late uur staat ons nog een maaltijd te wachten. Rond middernacht vallen we uitgeput in slaap op de plankharde matrassen. Maandag vroeg uit de veren. Fris en uitgeslapen verschijnen we aan de sobere ontbijttafel aangevuld met een pot Belgische Nutella. Stipt op het afgesproken uur (amazing toch naar Afrikaanse normen) vatten we de lange rit naar Kara aan. De eerste 150 km verlopen tergend traag: eerst worden we opgehouden door een gewelddadige betoging en een beetje later hangen we uren achter een peloton fietsers; net vandaag wordt de 22ste Tour de Togo gereden. Eens beide obstakels gepasseerd, zet onze chauffeur er flink de beuk in als om de verloren tijd in te halen. Zo komen we zeer hevig door elkaar geschud rond vier uur aan in het SOS kinderdorp te Kara, waar we warm (!) ontvangen worden.