25-11-16

Het woord is van en voor allen in deze wereld. We moeten het uitwisselen. Laat het woord gaan en komen, het is goed elkaars levenskracht uit te wisselen.

23/11, 24/11

 

Vandaag onze laatste werkdag. Ook in Afrika gaat de tijd snel, te snel.

een gynaecologische missie met 34 (grote) operaties en 39 bevallingen in 10 werkdagen, dat vinden wij een geslaagde prestatie. Er was een fijne interactie tussen ons en het personeel van het HME.

vanmiddag hebben we ter bedanking een receptie georganiseerd in de tuin van het ziekenhuis. Alle personeelsleden waren welkom vanaf 15 u. We hadden voor iedereen een drankje en wat koekjes, besteld in de "patisserie de "soeurs". Samen met chips, zoute stokjes en een kg suikerbonen ( dank u Kato) werd dit alles goed gesmaakt. De feestvreugde zat erin en we kregen spontaan een bedankingsdansje. Dit kwam recht uit hun hart. Dokter Edem bedankte uitdrukkelijk de dokters en heeft een congres in Bourkina Fasso afgezegd omdat hij de nodige praktijk van dokter Desmedt heeft geleerd. Een dikke pluim voor onze dokters. 

Met een gezellige babbel en een laatste groet van de kinderen die ons stonden op te wachten namen we afscheid van het SOS kinderdorp.

Morgen om 7u vertrekken we richting Lome en zullen we onderweg nog een weeshuis "Yoko Togo" bezoeken. Een project van een Belgische dame, grote dame , Sylvia.

zij heeft 4 jaar geleden beslist Belgie achter zich te laten en hier een weeshuis te runnen. Ze begon met 6 kinderen in 2012 en nu is ze de trotse "Maman" van 20 kinderen. In het midden van de brousse geeft ze kinderen een teede kans en voedt ze ze op in liefdevolle rust. bewonderenswaardig! We waren onder de indruk. 

 

een terugblik op ons Togo avontuur.

de  patienten die we vorige week maandag zagen, hebben hun ingreep gehad . 

Via de lokale radio kondigen ze onze komst aan. Dokter Edem ziet ze op voorhand en samen overlopen we de indicaties tot heelkunde. Vaak moet ik hen teleur stellen en zeggen dat een ingreep geen oplossing biedt, vooral wanneer het gaat over " desire de grossesse". Tussen de ok's door zag ik patienten die ten einde raad ons advies kwamen vragen, vaak problemen die reeds jaren aanslepen. Beeld je het verhaal in van een jong meisje die binnen komt voor een ovariumkyste, met een mediane lapratomie naar huis keert om dan enkele jaren later te ontdekken dat er een nefrectomie gebeurde en de kyste er nog steeds zit!  Gewoon ondenkbaar! 

Een gesprek met enkele artsen toont ons hoe zwak het gezondheidssysteem is. Chappeau aan dokter Edem, zijn team en de  chirurg van het universitair ziekenhuis, dokter Boris. En dit voor 500 euro per maand, zijn ze continu van wacht. Akkoord, de levensstandaard is hier minder maar 1 liter diesel kost hier ook al gauw iets minder dan 1 euro. 

Onze bijdrage was vooral kijken hoe we samen een probleem konden oplossen, rekening houden met beperkte mogelijkheden. Amper labo( een Hcg bepaling is op 4 uur rijden), amper radiografie, slecht 1 labo anatomophatologie in gans Togo en geen radiotherapie beschikbaar. 

Nieuw voor hen is de vaginale chirurgie en ondanks de beperkingen is het ons gelukt om de ingrepen tot een goed einde te brengen. Dat geeft hoop want " l'espoir" is wat je hier nodig hebt om te leven/ overleven. 

ook bij ons laat deze missie een onuitwisbaar spoor na. Binnen enkele dagen zitten we terug thuis in onze veilige, comfortabele omgeving. Binnen 1 maand is het Kerst, maar nu is nu! Hun stralende glimlach en aanstekelijk enthousiasme nemen we graag mee naar huis. 

Dank je wel dat we even deel van jullie team mochten uitmaken, dank je wel aan SOS kinderdorpen en aan de GZA voor finaciele support. 

 

Vandaag  onze laatste dag in Togo. 's Morgens gaan we met Sylvia naar een artisanaal marktje: 6 vrouwen die 2 weken niet hebben kunnen winkelen...meer uitleg is hier niet nodig.

daarna gaan we richting strand. We installeren ons bij een restaurantje en genieten van zon en oceaan. Dit is eventjes vakantie .We bestellen voor iedereen een spaghetti. Dit festijn kost ons met drank  erbij welgeteld 20 euro ( voor 7 personen , chaffeur incluis) wat een verschil met de Belgische kust. 

We krijgen er zelfs gratis een stukje folklore bij, de vissers zijn druk in de weer hun netten en boten op het strand te trekken. Mooi. 

De tijd vliegt voorbij en nu komt de terugreis er echt wel aan

Tot ziens Togo. Het was een fantastische ervaring , zo eentje om in ons hartje te koesteren

 

 

 

 

21-11-16

Des jumeaux, c'est l'amour qui fait deux fois son tour

 

21/11/2016

Dit weekend waren wij, de vroedvrouwen, zelfs een beetje euforisch, deels omdat Eva tante was geworden van Lina (dochtertje van haar zus)en deels omdat het een druk weekend voor verloskamer was. Heel veel bevallingen "beaucoup ,beaucoup de travail". De vroedvrouw van wacht stond er alleen voor met een "aide" en kon duidelijk wat professionele hulp gebruiken.

De verloskunde in Togo is niet zo "puur natuur" als je zou verwachten, de vele interacties samen maken het tamelijk agressief. Na een week is het vertrouwen in ons gegroeid, we kunnen meer op onze manier werken waardoor zij beseffen dat het ook anders kan. Er is een wisselwerking ontstaan: zij leren van ons en wij van hen. Daarvoor doen we het toch!

Er was ook tijd voor ontspanning: een ritje naar "des montages". Wat sightseeing. Er leven hier en daar nog gezinnen in authentieke hutjes. Hoe die zoveel kindermondjes kunnen vullen, is ons een raadsel. Basisvoedsel is een soort grote maïskolf, het zijn granen waarvan een pâte gemaakt wordt. Het aantal kinderen (9 in dit geval) is hun enige rijkdom. 

Er was ook nog wat tijd  om pagnes te kopen. Bij het binnenkomen van de winkel viel de elctriciteit uit. We lieten ons niet uit het lood brengen en gingen toch dapper verder met de keuze in het donker! Surprise voor hen die pagnes verwachten! 

Terug naar huis per taxi-motto! Een ervaring op zich.

Vandaag weer super veel bevallingen gedaan en ook le " block operatoire" is goed gevuld. Gerda, Els en Ann doen veel operaties. Vanavond een tweeling op de wereld gezet, 2  stuitjes die vaginaal konden bevallen. Mooi mooi. 

Srakjes verwachten we nog wat actie in de verloskamer en dan zal het bedtijd wezen! 

18-11-16

als je denkt dat alles tegen zit, denk dan opnieuw!

18/11/2016

Ondanks dat de dagen hier vroeg beginnen, vliegt de tijd voorbij.

Voorzichtig maar gedecideerd zetten we koers richting verandering/verbetering.

Hilde, Lin en Eva bijten zich vast in het project 'verlostafel'. Ze gaan de nieuwe, nog niet geïnstalleerde verlostafel promoten bij de locale vroedvrouwen.

Ze willen doodgraag nog vóór hun vertrek uit Kara de oude, oncomfortabele verlostafel vervangen zien door dit zuurstokroze en vrouwvriendelijk model.

Ook in het operatiekwartier is er plaats voor vernieuwing. Els, Gerda en Ann starten de dag met een vaginale ingreep die geassisteerd wordt door Edem (gynaecoloog). Je voelt zijn honger naar kennis en kunde. Mensen zoals hij zijn hier onmisbaar. Onder zijn leiding zijn de bevallingen sterk toegenomen van 450 (in 2009) naar >1100 (in 2016) en vinden er naast verloskunde ook meer en meer gynaecologische ingrepen plaats.

Moe maar voldaan stappen we rond 18.30u het ziekenhuis uit. De wandeling naar ons huisje is een groot feest. Kinderen komen van overal op ons toegelopen. We worden overladen met knuffels en liefdevolle blikken. Met een tiental kleine, zwarte kinderhandjes aan de hand, slenteren we door de zwoele Togoleese avond. Een mooier moment om je werkdag af te sluiten is ondenkbaar. En weet je wat zo leuk is....? Als we morgenvroeg ons huisje uitstappen, worden we alweer opgewacht door een dozijn blijke kindergezichtjes.

 

 

17-11-16

Een wereld van verschil !

17/11/2016

We zijn al een beetje geacclimatiseerd , hebben een aantal dagen observaties gedaan en vandaag de moed gevonden om onze bevindingen i.v.m. neonatologie ( wat niet echt ons domein is) te uiten.

Een baby'tje , Emmanuel, geboren op 4/11/2016, dus 14 dagen oud, is ons probleemkindje.

Bij aankomst op zaterdag lag hij in de incubator onder de fototherapielamp, met voedingssonde. Voor ons leek het op dat moment de juiste behandeling. Wij content. 

Na 2 dagen merkten we op dat Emmanuel bij de mama lag, en zelfstandig moest drinken. De professor had het advies gegevens' te "kangoeroeen" . Sonde was verwijderd.

Gewichtscurve bleef dalen en het uiten van onze bezorgdheid had totaal geen effect.

Vandaag, Emmanuel, was 7 dagen op rij afgevallen, gedeshydrateerd, hij weegt nog 1500gr , hebben we onze stoute schoenen aangetrokken en geëist opnieuw een voedingssonde te plaatsen. Resultat: sonde wordt geplaatst.

We hebben wel wat deurtjes moeten openen, maar voorlopig toch ons doel bereikt.

Niet echt een succesverhaal vandaag, of toch wel!!?

16-11-16

Geen doel is te ver als je plezier hebt in wat je doet

16/11/2016

wist je dat:

- het opstarten van een blog meer energie vraagt dan het uitvoeren van een myomectomie

- pasgeboren meisjes onmiddelijk oorbelletjes krijgen, en ze dan pas " mooi" zijn

- Gerda en Patrick een komisch momentje inlassen in de pre-op consultatie om de mensen op hun gemak te stellen. 

- je vanaf 15u begroet wordt met "bonsoir"

- wij hier in Togo hier allemaal "Maman" worden genoemd.

- een pagne gebruikt wordt als: matrasbeschermer, zakdoek, maandverband, jupe, robe, hoofddeksel, pamper,  , laken, steundoekje, onderlegger, deken ...en nog zoveel meer. 

- het  schaamhaar hier wordt geschoren met een bistouri mesje

- je spaghetti en rijst hier met je handen mag eten

- ze hier in dit seizoen een fleece en wollen muts dragen ( bij 30°C)

- je hier in elk gesprekje duizend maal " Merci"  terug krijgt. 

- we elke ochtend worden gewekt met een "vache-qui-rit" Ontbijt

- we steeds opnieuw begroet worden met "et le travail ", "et le sejour", "et la nuit", "et le voyage"...

- houtskool een basisproduct is

- de kinderen van SOS Villages bij la "première  recreation" al een bordje spaghetti krijgen. 

- een pintje drinken een uitdaging wordt als ze een fles van 750 cc voor je neus zetten. ......

- baby's in Togo helemaal niet JCI minded zijn, armbandjes kunnen pas na een week aan, ze krijgen hun naam pas op dag 8

- op dag 8 er een feest is van de placenta, deze wordt begraven zodat het kind goed zou groeien en niet ziek zou worden

- wij ( verpleegkundigen) het hier nog ver zouden kunnen schoppen, verplegers klimmen op tot chirurg of anesthesist. 

- wist je dat de vroedvrouwen hier shiften draaien van 24 uur....

- de kinderen van SOS kinderdorpen hun eigen uniformpjes hebben

- je ochtendhumeur verdwijnt als je door het kinderdorp wandelt en de kindren je tegemoet komen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15-11-16

Laten we in elk gebaar een schepping zien die ons beter zichtbaar maakt.

15/11/2016

Vandaag wordt duidelijk waarom je hier vooral "du courage et de la patience" nodig hebt. Patienten wachten een hele dag geduldig tot ze op consultatie worden gezien.En lukt het vandaag niet meer, dan komen ze morgen gewoon terug wachten...

Voor Els,Gerda en Ann zit  de eerste, lange operatiedag erop. ALles verloopt net een beetje anders en een beetje moeilijker dan in onze vertrouwde omgeving.  Tijdens de laatste ingreep krijgen we gezelschap van een charmante abdominale chirurg, die het niet kan laten de handschoenen aan te trekken en een handje toe te steken.

Sedert onze aankomst hebben we Hilde, Eva en Lin al 11 bevallingen gedaan. De babies worden voorzien van SOS bodies, gemaakt door pas bevallen moeders in België en een kleurig,zelfgemaakt mutsje van Eva. Dit valt enorm in de smaak van de moeders en hun familie. De meisjes krijgen op de dag van hun geboorte al oorbelletjes, gratis. De babies in kwestie zijn op dat moment niet echt enthousiast. Wie zei ook weer dat schoonheid doet lijden?

Vanmorgen stond de familie van baby Lin onze Lin op te wachten om afscheid te nemen. Gisteren bevallen en vandaag met de ganse familie op de motto terug naar huis. Du courage!

Rond 19uur sluiten we de werkdag af en keren we terug naar ons huisje. Niet veel later is ons kaarsje uit en kruipen we in ons bed, want morgen is het weer vroeg dag.

 

 

 

 

 

 

14-11-16

Je kunt geen wit op wit of zwart op zwart schilderen. Wit heeft zwart nodig om wit te zijn, en omgekeerd .ieder mens heeft de andere nodig om zichzelf te zijn.

14/11/2016, onze eerste echte werkdag

Na een stevig La-vache-qui-rit-ontbijt, is er een eerste kennismaking in het ziekenhuis met het personeel.

Het team is uitgebreid met 2 nieuwe, enthousiaste vroedvrouwen.

Bénédict wandelt ons tegemoet in een herkenbaar gza-uniform, terwijl Delphine verrast met een vrolijk rood-wit geruit tenueke.

De wachtzaal puilt uit. Allemaal bolle buiken en jonge kinderen. HME (Hôpitale mère et enfant) heeft zijn naam niet gestolen.

Hilde houdt zich bezig met de pre-natale consultatie en verbaast zich over de basisopvolging die voor iedereen toegankelijk is (minstens 4 consultatiemomenten en 3 echo's).

Lin helpt een klein 'Linnetje' op de wereld te zetten, terwijl Eva de post-natale consultaties doet. Enthousiast neemt ze de baby's aan, maar al snel is duidelijk waarom de locale vroedvrouwen dit niet doen. Pampertjes worden hier niet gebruikt. 

De dag van Els en Edem is gevuld met consultaties van een selectie van patiënten met diverse pathologieën , gaande van inoperabele cervixcarcinomen, borstcarcinomen, fistelproblematiek, HIV positieve patiënten en meerdere myomen. Het operatieprogramma voor de volgende dagen zit stevig vol.

De pre-operatieve screening wordt uitgevoerd door Patrick en Gerda. Ann coördineert de planning voor de komende 10 dagen.

Het is reeds donker als we terugkomen, iedereen duikt even op internet om de emoties van de dag met het thuisfront te delen.

Daarna wacht ons een heerlijke maaltijd.

 

 

 

 

 

 

13-11-16

Moge je werk een effect creëren dat vergelijkbaar is met dat van een Baobabzaadje.

gynaecologische missie Togo van 11/11/16 tot en met 25/11/16

 

'Mooie vriesdauw op het gras. Maak ginder vele mensen gelukkig.'

Dit is het sms'je dat ik krijg van het thuisfront.

Mooi, want het sterkt mijn gevoel. Het is oké om alles even achter te laten en je volledig te smijten in een project.

Dankjewel, familie en lieve collega's.

De vlucht verliep probleemloos en de lange autorit hier naar toe ook, dit dankzij de verbetering aan de weg, minder putten en autowrakken liggen langs de kant.

De warmte overvalt ons. Het getoeter van de auto's is oorverdovend.

We passeren vele dorpen met hutjes. Vrouwen zeulen met heel der pakken hout en vaak nog een baby op de rug.

Moeder-kind relatie is hier heel intens, pampertjes kennen ze niet.

Ons autobusje zit afgeladen vol met valiezen, 2x23 kg x6 personen. Terbeke zal het weten dat we vertrokken zijn!

Dit is niets in vergelijking met de busjes waarin minstens 15 personen inzitten, met op het dak valiezen, zakken, kippen en geiten.

De gepluimde kippetjes liggen met hun gedroogde pootjes in gynaecologische houding langs de weg naast de zakken met houtskool.

Aangekomen in Kara staat er lekkere rijst en vis klaar en heerlijk fris water.

We laden onze valiezen uit en ontmoeten Marc, de verantwoordelijke van SOS kinderdorpen.

De artsen van het ziekenhuis verwelkomen ons met hun stralende, aanstekelijke glimlach. 

Eva, Ann en Gerda zijn nieuwsgierig en ondanks het late uur bezoeken we het ziekenhuis. De nacht valt vroeg, om 18uur is het donker.

Nog wat napraten en een poging doen om te slapen.

Zondag spreken we opnieuw af. Al onze medicatie en instrumenten worden verdeeld. Iedereen valt snel in zijn werkrol en voelt zich nuttig.

Met een sectio en de 1100ste bevalling zijn we alvast goed gestart. De goesting is er!

Nu een ritje naar de stad om even te gaan zwemmen. 

Morgen begint het echte werk.

Warme groeten van Els, Gerda, Hilde, Lin, Ann en junior Eva